بايگانی وبلاگ

۱۳۹۴ اسفند ۲۹, شنبه

ایران و افغانستان در جنگ آب!

یونس حیدری



در تاریخ  دوشنبه ۶ آبان1392 روزنامه شرق یکی از معتبر ترین روزنامه های ایران نوشته می کند:

      افغانستانی ها در تلاشند تا روی رودخانه هریرود سدی احداث کنند که در این صورت منطقه شرق ایران کاملا خشک خواهد شد.
 در بخش دیگز از همین مقاله می نویسد:
 احداث سد سلما بحران آبی جدی ای در ایران ایجاد خواهد کرد. در حال حاضر احداث این سد توسط هندی ها با سرمایه گذاری 200 میلیون دلاری مهاراجه ها در حال اجراست و پیش بینی می شود سلما در سال آینده به بهره برداری برسد. این سد باعث خشک شدن سد دوستی مشترک میان ایران و ترکمنستان خواهد شد و تامین آب شهر مقدس مشهد را با مشکلاتی مواجه خواهد کرد.
 در بخش دیگری از این مقاله با اشاره به گزارشی از  کریستین ساینس مانیتور می افزاید:‌ پروژه 200 میلیون دلاری سد سلما که هند مسوول اجرای آن است مانع از انتقال آب رودخانه هریرود به ایران خواهد شد. این در حالی است که مقامات افغان می گویند هیچ برنامه ای برای مذاکره با ایران ندارند. پروژه سد "سلما" که از لحاظ صنعت کشاورزی و آبیاری برای افغانستان بسیار پراهمیت است دسترسی شهرهای شرقی ایران به خصوص مشهد را به آب این رودخانه محدود خواهد کرد.
نویسنده دلیل نگرانی ایران از این پروژه را بیان کرده و می نویسد: در صورت ساخت سد سلما، میزان جریان آب هریرود به سمت ایران، ۷۳ درصد کاهش پیدا می کند. این در حالی است که بخش مهمی از مناطق شرقی ایران به آب هریرود وابسته هستند.
نویسنده مقاله به شکل تهدید آمیزی می نویسد:  نبود موافقتنامه های دوجانبه یا منطقه ای در این زمینه، تهدیدی جدی را متوجه توسعه پایدار و امنیت در منطقه کرده است.
این مقاله با اشاره به   دیپلماسی آب وتامین آب مشهدبیان می کند؛‌
      سال 79 بود که مشکل آبرسانی به مناطق شمال شرقی کشور به ویژه مشهد، دولت را مجاب کرد تا دیپلماسی آب را جدی گرفته و با ترکمن ها و افغان ها وارد مذاکره شود. مذاکرات نتیجه داد و دو همسایه یعنی ایران و ترکمنستان توافق کردند در مسیر هریرود سد بسازند و به بهره برداری مشترک از آن بپردازند. سال 1384 محمدخاتمی و صفرمراد نیازف سد دوستی را رسما افتتاح کردند. این سد منبع اصلی تامین آب مشهد است. همچنین درناحیه سرخس، دریاچه زیبایی پشت این سد ایجاد شده که ساکنان محلی آن را "دوستی" نام نهاده اند؛ دریاچه ای که روبه خشک شدن است.
      کم آبی بلای جان خراسان
      دو استان خراسان رضوی و خراسان جنوبی درسال های اخیر به علت کمبود بارش سالانه و فشار بر منابع زیرزمینی به شدت از لحاظ منابع آبی دچارخسارت های سنگینی شده اند. خراسان رضوی با 225میلیمتر و خراسان جنوبی با 140میلیمتر دارای اقلیمی خشک بوده و بنابراین بیش از 80 درصد بارش سالانه در سطح این استان ها به صورت تبخیر و تعرق از دسترس خارج می شوند. تغذیه سفره های آب زیرزمینی در هر سال حدود هفت میلیارد مترمکعب بوده که با برداشت 8/5 میلیاردمترمکعب برای مصارف کشاورزی و شرب، سالانه 1/5 میلیاردمترمکعب بیلان منفی در این دو استان به وجود می آید. درحال حاضر مصرف آب شهر مشهد حدود 300 میلیون مترمکعب درسال است که در افق 1410 این میزان به 400 میلیون مترمکعب و نهایتا به 500 میلیون مترمکعب در سال افزایش خواهد یافت. تامین آب این شهر عمدتا از طریق سدهای طرق و کارده در نزدیکی مشهد و سد دوستی در مرز ترکمنستان و ایران و بهره برداری از حدود 300چاه عمیق انجام می شود. سد طرق وکارده در مجموع با حجم 60 میلیون مترمکعبی خود در 15سال اخیر به علت خشکسالی های پی  در پی و تغییر اقلیم نتوانسته اند سهم مناسبی در تامین آب شهر مشهد داشته باشند، به طوری که در اغلب سال ها حتی نیمی از حجم آنها نیز پرنشده است؛ بنابراین تضمینی به تامین آب از طریق این دو سد وجود نداشته و بنابراین وظیفه تامین آب شرب، بیشتر بر عهده سد دوستی در مرز ترکمنستان و ایران است.

این روزنامه می نویسد:بنابراین در چنین شرایطی به نظر می رسد مسوولان وزارت نیرو و امور خارجه ایران باید هرچه سریع تر به فکر راه حلی برای این بحران باشند؛ چراکه ایران 43سال است در خشکسالی به سر می برد و در حال حاضر با وجود سد دوستی هم آبرسانی به مشهدمقدس کار چندان آسانی نیست. اما اگر تلاش افغانستان بر عدم مذاکره با ایران درخصوص سد سلما پابرجا باشد در چنین شرایطی ایران، بزرگ ترین قدرت را در دست دارد و آن هم حضور مهاجران میلیونی این کشور در ایران است.

این مقاله به صراحت از نیات درونی ایران در قبال افغانستان پرده بر می دارد، در این مقاله نکات جالبی طرح می شود، که نشان دهنده دشمنی ایران با افغانستان از 43 سال قبل می باشد، در حقیقت با استناد به همین مقاله می توان نتیجه گرفت که ایران از 43 سال قبل جنگ آب را به شکل پنهان با افغانستان آغاز کرده است، افغانستان حدود 43 سال قبل بود که آهسته به سوی بحران پیش رفت، این بحران به شکل مرموزی از بیرون مرزهای کشور مدیریت می گردید. و تا امروز این جنگ در قالب های مختلف از سوی ایران مدیریت می شود. نباید از یاد برد که ایران برای از بین بردن سد سلما دوهزارو860کیلو مواد منفجره را در نزدیکی این بند جا بجا کرده بودند که انفجار دهند. اما توسط نیروهای امنیتی کشور کشف و خنثی گردید.
چه کشوری بیشترین سود را از انفجار این بند می برد در منطقه؟ می بینیم که به نوشته خود ایرانی ها جز ایران کشور دیگری نمی تواند باشد.
سوال این است که بند سلما برای افغانستان چه دست آوردی دارد که ایران این همه نگرانی را بیان می کند؟
واقعیت این است که بند سلما زیر بنا های ساخت و خود کفایی را درافغانستان بالا می برد، زیرا افغانستان از احداث این سد برای خود می خواهد به افزایش زمین های زیر کشت از 35هزارهکتار به 80هزارهکتار دست بیابد، چیزی که برای ایرانی ها هرگز خوش ایند نیست.  همچنین می تواند این بند  مقدار 42مگاوات برق مصرفی افغانستان را تامین کند. این درحالی است که افغانستان در حال حاضر حداقل 80مگاوات از برق خود را از ایران و 50مگاوات آن را از ترکمنستان وارد می کند.
ایران از آبهای مفت افغانستان برق تولید می کند، اما یک مگاوات هم رایگان برای افغانستان نمی دهد، بلکه در قبال هر مگاوات برق از ما به نرخ بین المللی پول دریافت می کنند، اما جالب است که در هیچ کجای این مقاله اشاره ای به آب بها در سطح بین المللی نمی گردد. اما به جایش از اهرمهای تهدید استفاده می کند، مسئله امنیت پایدار را مورد تهدید قرار می دهد، و در نهایت از وجود مهاجران به عنوان یک برگ برنده در دست ایران یاد اور می شود که به عنوان گروگان می توانند بهره برداری کنند.
آیا اگر ایران در ایجاد بحران امنیتی در افغانستان شکست بخورد، از حضور افغانهای مهاجر به عنوان گروگان استفاده خواهند کرد؟ به باور این روزنامه تنها راه است در جنگ آبی که میان دو کشور ریشه 43 ساله دارد. 

هیچ نظری موجود نیست: